BİT BELASINDAN NASIL KURTULURUM? (FARMAPEST BÖCEK İLAÇLAMA)

KİMLİK BİLGİSİ

Bit; ”böceklerin (insecta), eklembacaklılar (Arthropoda) alt şubesinin,Phthiraptera” familyasına ait olan ve4-5 mm.’lik’ büyüklüğe ulaşabilen, alttan ve üstten basık yapılı, 6 adet bacağı olan ve insanlarla hayvanların vücutlarında ”asalak” olarak yaşayan, çok küçük boyutlardaki canlıdır.

Beyaz, kahverengi ve gri‘ arasında değişkenlik gösteren renkleri, kancalı bacakları vardır. Çok farklı türü bulunan bit, insanın üzerinde saçı başta olmak üzere; kıl diplerinde bulunan ve uygun kafa ve ağız şekli sayesinde de, kan emerek yaşayan, zararlı bir parazit türüdür.

Damalinia caprae

Ağız yapıları;delici ve emici yapıdadır. ‘Kıllara’ tutunabilmesi için ayak uçları, çengel tırnaklı olarak yaratılmıştır. Yaşam süreleri bir ay kadardır. Bitlerde, bir çok ”böcek” türünde görülen,metamorfoz” (biçim ve yapı)  değişimi olmaz. Halk arasında ‘‘sirke” olarak adlandırılan yumurtasından çıkan yavruları, tamamenerginlerine benzerler.

bird louse

Kanatları bulunmadığı halde, ”oldukça hızlı” hareket edebilen bu haşere, hastalık bulaştırıcı özelliğe sahiptir. Kan emerken kaptıkları hastalıkları, kolaylıkla bir kişiden, bir başkasına bulaştırabilirler!. Herhangi bir ‘canlı‘ üzerinde bulunmadığı zamanlarda sadece ‘3 gün” dayanabilen bitler, canlı beden üzerinden beslenerek ”1 ay kadar” yaşayabilirler.

Bird Louse

Bitlerin bir diğer özelliği de, üreyebilmek için başka bir bite ihtiyaçlarının olmamasıdır. Kendi bünyelerindeyumurtalarını üreterek, saçların dibe en yakın kısmına tutunmalarını sağlarlar. Dişi bir bit, her seferinde 50’den fazla ”yumurtayı” bırakabilmektedir. Yumurta sayıları saç bitlerinde 100 adet, vücut bitlerinde 200 adete kadar çıkabilmektedir.

Hog lice - Haematopinus suis

Bitler, ‘kan emen’ yaratıklar olduğundan, en belirgin özellikleri, saç derisi içine kafalarını sokabilmeleridir!. Kafalarını, ”saçlı deriye” saplayarak, beslenmeye başlarlar. Uzun süre başları, ”deriye saplı” halde kalırlar. Gün içinde, ortalama 4 kez beslenirler.

Found this Bug in Our Bed - Pediculus humanus

Bir kez yaralanan deriye, tekrar iyileşene kadar asla yaklaşmadıklarından, sürekli hareket ederek, sağlam ”saç derisi” bulmaya çalışırlar. Parazitler, kendi başlarına hayatta kalamadıklarından, hedef aldıkları tüm canlıların, vücudunda yaşarlar ve hedefteki canlıyı sömürerek hayatta kalırlar.

Bird louse - Brueelia brunneinucha - female

Bir kez yerleştiğinde, ‘saatler‘ içinde üremeye başlarlar. Çok kısa bir hayat süreleri olmasına rağmen, hızlı üreme özellikleri sebebiyle, çok uzun süre insan saçında varlıklarını sürdürebilirler!.. Yumurtadan çıkan,yavru bitler (sirke),” 2-3 haftanın içerisinde olgunlaşırlar ve kendi yavrularını yumurtlarlar.

Louse - Chelopistes meleagridis

Bit, yerleştiği yerde ”beslenmeyebaşladığı andan itibaren, üremeyede” hazırdır. Ortalama 9 saatte, 20’nin üzerinde yumurtayı (sirke) bırakabilir. Bu ”sirkeler,” ortalama 7 günde,yumurta (sirke)” halinden, ”bit” haline geçerler. Çok kısa bir zaman zarfı içinde yetişkin” haline gelen sirkelerle, üreme döngüsü” tekrar başa döner.

Sirkeler, saçtan uzak olsa bile, 48 saat kadar canlı kalabilir. Özellikle; giysi bitleri, dikiş katlarında uzun süre canlı kalarak, uygun ortamı bekleyebilir. Bit yumurtaları (sirke) inanılmaz yapışkandır ve suyla temizlenmeleri de asla mümkün değildir.

Damalinia caprae

Bitler, zıplayamaz ve uçamazlar. Sadece bitli bölgeyle temas halinde, yeni vücuda geçiş yapabilirler. ”Geçiş” yapıldıktan hemen sonra da, kendilerine beslenebilecek bir nokta bulup, ”üreme” hazırlığına başladıklarından, son derece ”hızlı ve kontrolsüz şekilde çoğalabilirler!.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Bakım yapılmadığı takdirde, ‘kaş ve kirpik‘ diplerine kadar yerleşerek, ağır hasarlı ısırıklar bırakabilirler. Bitlerin ana besin kaynağı; kan, ölü deri ve saç köklerinden salgılanan yağlardır. Menü bize korkunç (!) gibi gelse de, bitler bu karışıma bayılırlar!..

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Bitler, yerleştikleri kıl diplerinde kan emerek hayatta kalır!. Yerleştiği yeni vücuttan, önceki vücuttaki hastalıkları da kan yoluyla alır ve taşır. Bulaşıcı hastalıklar, bit ve türevleri olan parazitler aracılığıyla yayılmaktadır.

Bit yumurtasına, halk arasında verilen isim olan olan ”sirke,” saç telleri boyunca dizilir ve saçların toplanması ve taranması halinde, rahatlıkla da görünür hale gelir. Bu durum, saçınabityerleşmiş olan kişileri, tedirgin ederek, günlük hayatlarını olumsuz yönde etkileyebilir.

Bit Çeşitleri Nelerdir?

Son derece zararlı bir canlı türü olan bitlerin; oluştukları ve yaşam alanı buldukları yere göre çok farklı türleri vardır. Bitler, halk arasında bilinen isimleriyle;saç (baş), elbise (giysi) ve kasık (vücut) biti olmak üzere, 3 farklı türe ayrılırlar.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Baş (saç) biti (Pediculus capitis)

Pediculozis capitis olarak bilinensaç bitleri; ” 2-3 mm. boylarında olup, insanlarınbaş” kısımlarında yaşarlar!. En yaygın bit türü, saç biti olarak bilinmektedir. Genellikle, uzun saça sahip oldukları için kadınlarda çok fazla görülse de, erkeklerde de sık sık saç bit istilası olabilir!.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Dişi bitler, yumurtalarını özellikle; ensede veya kulak arkasındaki” saç kıllarının diplerine; özel birkitin kılıfı ile tek tek yapıştırırlar. Yavrular, 2-3 haftada, ergin hale gelirler. Baş biti, yeryüzünde oldukça yaygın olan bir türdür.

bird louse

Saçlarda sirkenin temizlenmesi çok önemlidir. Aksi halde sirkeler çok kısa süre sonra ”bite” dönüşecektir. Saç bitleri, en yoğun şekilde, enseye yakın olan saçlara tutunmaktadır.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Saç bitleri; ”yoğun ve bakımsız” sakallara da yerleşir ve sakalınızı tıraş etmeden” kurtulmak, neredeyse imkansızdır!. Devamlı olarak kaşıntıya ve huzursuzluğa neden olan saç bitlerini ancak ”özel içeriği olan saç bakım ilaçları” ile temizleyebilirsiniz.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Elbise (vücut) biti (Pediculus corporis )

Başımız hariç, vücudumuzun;”sakal ve göğüs gibi diğer ”kıllı” yerlerinde barınırlar. Vücudun tüysüz” veya az tüylü” olan yerlerinde bulunmaları nedeniyle; “vücut biti” de denir. Kıl diplerinde,gömülü‘ olarak görülürler. Çok fazla ”kaşınmaya” sebep olan bu bit türü, yaklaşık olarak;1-1,5 mm. uzunluğundadır.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Elbise (vücut) bitleri, ”yumurtalarını” çamaşırlarımızın;kıvrımlı” olan yerlerine yapıştırırlar!. Yumurtaları, siyahrenklidir. Yumurtalarından çıktıktan sonra da;grimsi, beyaz rengine döner ve hızlıca, ‘kıl diplerine’ gömülürler. Erişkin bitlerin boyutları, diğer türlerine göre daha büyüktür. Yaklaşık olarak, 3-4 mm. olabilirler.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Elbise (vücut) bitleri, tifüs (tifo) hastalığını yaydığından çok tehlikeli bir asalaktır. Tifüs mikrobu, bu bitin barsağında çoğalarak, dışkısı ile insana bulaşır!.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Saç bitlerine göre temizliği biraz daha kolay olan bu sorunun çözümü için çamaşırların ”çok yüksek ısıda” yıkanmasını gerekir. Aynı zamanda vücut biti için özel olarak üretilen, kaliteli ”bit ilaçlarının” kullanması da yararlı olacaktır.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Kasık biti (Phthirus pubis) 

Phthirus pubis, diğer ”iki bit türüne göre, ”çok daha nadir” görülen bir türdür. Kasıklarda da, saçlarda olduğu gibi tüyler bulunmaktadır. Yalnızca kasıkta değil, tüy olan kol altında da yaşayabildiği bilinmektedir!. Devamlı temiz ve bakımlıolunduğunda görülmeyen bir sorundur.

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Kasık biti, saç bitinden çok daha farklı bir yapıya sahiptir ve sirkeleri, saç bitlerine kıyasla,oldukça küçük olduğundan, görülmeleri de, çok daha zordur. Kasık bitleri, sadece ”temas” ile bulaşabilir ve tedavisi için doktor yardımı da şarttır!..

farmapest bit resimleri ile ilgili görsel sonucu

Kasık biti, kasık arasından, derinin içerisine” girerek yerleşir!. Yaşanılan ortamdaki eşyalar ve kişinin, şahsi eşyaları ile de yayılırlar. Ev içi ve okul gibi toplu yaşama alanları da kolay bit yayılma yerleridir. Kış aylarında ve temizliğin yetersiz olduğu ortamlarda sıkça görülürler.

Book Louse

Bitki bitleri

Bitki özünü emen bitki bitleri, bu özelliklerinden dolayı hayvansal gıda” ile beslenen ”bitlerden” ayrılırlar!. Aynı zamanda kanatlarından dolayı da isterlerse uçabilirler de!.. Özellikle; ”gül” benzeri çiçeklerin üzerinde, ”en fazla” rastlanılan zararlı türüdür.

Psyllidae-Plant Louse - Cacopsylla

Kitap bitleri (Psocoptera)

Ağaç kabuğu, taş ve kitaplar arasında yaşayan kitap bitleri (Psocoptera) bit türleri arasında ayrı bir grup olup, ağız yapıları çiğneyiciyapıdadır. Bunlar; ”kitap yaprakları, yosunlar, mantar ve polenler (çiçek tozu)” ile beslenirler. Kanatlı ve kanatsız olan cinsleri vardır. Sarı renkte, 2-5 mm. boyutunda bir dış parazittir.  

Psocoptera

Kuşlarda yaşayan türlerine, “ısıran bit” denilir. Her kuşun, türlerine göre farklı cinste bir ”bit türü” vardır. Memelilerin üzerinde, ”asalak” olarak yaşayan bazı türleri; insanlar, maymunlar, toynaklılar (at, koyun, sığır vs.), kemirgenler (tavşan, fare vs.), etçil memeliler (kedi, köpek, sansar, tilki, kurt v.s) canlıların üzerinde barınırlar.

Bark Louse?

Bit Isırması Belirtileri ve Taşıdığı Hastalıklar

Bitlerin ısırdığı yerlerde ”şiddetli kaşıntı” olur. Deride koyu esmer renkte leke ve papuller oluşur. Buralarda bakteri ürerse; fronkülosis impetigo gibi enfeksiyonlara neden olur.’Tifüs ve humma‘ gibi önemli hastalıkların da etkenidir.

Newly hatched Barklouse nymphs?

Bit Oluşumuna Karşı Alınması Gereken Önlemler

Bitler çok hızlıdır; kişiden kişiye doğrudan saç teması yoluyla ya da dolaylı yoldan bulaşabilirler. ”Kişisel bakım” eşyalarını, ”ortak” kullananlar (saç fırçası, havlu vb.), yakın temasta olan kişiler; (aile bireyleri, iş veya sınıf arkadaşları vb.) bir andabit salgınının” kurbanı olabilirler!..

psocid

Bitler yeni birilerine bulaşınca, hiç vakit kaybetmeden üremeye başlarlar. Kulak arkasına, enseye ve saç köklerine,’ yumurta (sirke) bırakırlar!.. Ardından da bekleyişi başlar. Bit yavruları, zamanla ”erişkin” hale gelir. Bitlerin yaşam süreleri, türlerine göre, 1-3 hafta arasında değişebilir.

Aphids - Myzocallis

”Her çocuk” okuldayken en az bir kere bitlenmiştir. “Asla bitlenmedim!..” diyenler, kimseyi kandıramasınlar!… Zaten kandırmalarına da gerek yok.. Çünkü, ”bitlenmek” sanılanın aksine ”pislik” göstergesi değildir. Öyle ki, bit haşeresi ”konaklamak” için bu ayrımı asla yapmaz!…

Human head louse - Pediculus humanus

Bit salgınları, sıklıkla okullarda görülmektedir. Her şey normal giderken, günün birinde; tertemiz giydirip, düzenli olarak banyo yaptırdığınız!” çocuğunuzun başında bitlerin, ”cirit attığını” farkedebilirsiniz!..

Body Louse-Ventral side - Pediculus humanus

Özellikle, ‘okulların açıldığı‘ dönemlerde, birbirine çok yakın olan ve aynı sınıfta okuyan çocukların, birbirine bulaştırması sebebiyle bit salgınları, yoğun bir biçimde görülmektedir!.

Lousy Department Store Bug - Pediculus humanus

Çocukların kafasındaki bitler, eğer geç fark edilirse evdeki tüm bireylere kısa sürede bulaşabilir. Evdeki çocuğundan biti alan yetişkin aile bireyi, farkında olmadan iş yerindeki arkadaşlarına da biti bulaştırabilir.

Pediculus sp., Head lice - Pediculus

Bit haşeresi fark edildiğinde, artık çok geç kalınmış olunabilir!. Bu yüzden, saçlarında bit olan kişilerin, bunu ”saklamak” yerine, ”yakın çevresine” mutlaka haber vermesi gerekir!. Saçında bit haşeresine rastlanılan kişinin ”pis olduğu” kanısı epey yaygın olduğundan, bu durumu mutlaka saklama eğiliminde olabilirler!.

Head louse - Pediculus humanus

Bu yüzden, yakın temas” içerisinde olduğunuz kişilerin elleri, sürekli saç arasında ise ve sıklıkla da kaşınıyorsa, bit konusunda” şüphelenilmeli ve kendiniz için tedbir alıp, bu durumda olan kişiyi de uyarmalısınız.

Found this Bug in Our Bed - Pediculus humanus

Bitler, son derece hızlı ürediklerinden, kolaylıkla salgın haline dönüşebilir. Pek çok kurtulma yöntemi olmasına rağmen, bu sorunu yaşayan insanlar hepsi birlikte ”tedbir alarak,” hareket etmezlerse, topluluk içinde sorun tekrar edecektir.

bug with legs curled around hair on my wrist - Pediculus humanus

İnsan vücudu elbette ki, bit haşeresini üretmez.. Dışarıdan, farklı yollarla insanların bedenlerine ulaşan bitler, uzun süreli sorun olarak kalırlar. Bu şekilde, vücudumuzun bazı yerlerinde üreyebilirler.

Pediculus humanus humanus - Pediculus humanus

Saç bitleri, genellikle başbaşa verme yoluyla bulaşmaktadır. Oturma veya konuşma anlarında başında bit olan kişi, başını başka birine yaklaştırırsa muhakkak karşısındakine de geçecektir. Her ne kadar kanatlı olmasalar da bitler, saç aralarında oldukça hızlı hareket ederler.

Human Head Louse - Pediculus humanus

Vücut ve kasık bitleri ise genellikle; ortak olarak kullanılan;”çamaşır ve havlulardan bulaşırlar. Kişilerin üzerinde herhangi bir bit türü varsa,iç çamaşırından, kazak veyahut hırkasına kadar,”kesinlikle” hiç kimsenin kullanmasına izin vermemelidir. Aksi halde bitler rahatlıkla yayılacaktır.

Head Louse - Pediculus humanus - female

Bit sorununu” ortadan kaldırmak için doktora gitmeye gerek yoktur. Size en yakın olan bir eczaneden alabileceğiniz, ”kaliteli” olan bir bit ilacını, saçlarınıza uygulandıktan hemen sonra, hiç zaman kaybetmeden sirkeleri‘ temizlemelisiniz!. Ne yazık ki, bit ilaçları sirkeleri öldürmek için tamamen yeterli değildir!. Bu yüzden saçınıza bakılması, tek tek kalan tüm sirkelerin ayıklanarak temizlenmesi gerekir.

Bitin yerleştiği saçlar, ”yoğun” olarak temizlenmelidir. Bit bulaşan kişinin; ”yaşadığı yerdeki, çalıştığı iş yerindeki, öğrenci ise sınıfındaki” herkes, bitlerden kurtulmak için ortak çalışmalı, her birey ayrı ayrısaç temizliği‘ yapmalıdır!.

Dog biting lice - Trichodectes canis

Çünkü; aile bireylerinden herhangi birisi, bitten kurtulma” çalışmasına katılmaz ise, herkesin ‘saçı’ temizlense bile o, bir kişinin hala, ”biti taşıma” ihtimali vardır!. Bitle mücadele için geliştirilmiş olan, son derece etkili bit ilaçları ve şampuanları, çok fazla sayıda piyasada bulunmaktadır.

Bitin yerleştiği saç derisi, sık sık bu ”şampuanlar” ile yıkanmalıdır!. Sık dişli ve sert bir tarakla da taranmalıdır ki; ”bit yumurtası yani, sirkeler” saçtan kolayca uzaklaştırılabilsinler. ”Bit şampuanı” kutusunun içerisinde, bu işlemi gerçekleştirmek için bir türden fırçalar bulunmaktadır.

Bitleri eğer doğal yollarla yok etmek isterseniz, ”sirke” de kullanabilirsiniz. Sirkeyi saçınıza sürüp, sonra ”streç film” ile sarınız. Yaklaşık 1 saat kadar saçınızda sirke ile bekleyiniz. Daha sonra ılık suile temizleyebilirsiniz.

Her ne kadar saç derisi için tehlikeli olsa da gaz yağı, bitler için en etkili çözümlerden biridir!. Bir miktar ”gaz yağını,” pamuk yardımıyla saçınıza sürüp, biraz bekletiniz. Bu işlem, çok şiddetli yanmaya” neden olacaktır ancak ”en son çare” olarak düşünülebilecek bir yöntemdir!.

Bit Bulaşması Nasıl Önlenir?

Bitten korunmanın en geçerli yolu; sürekli saçlarınızı, kontrol etmenizdir. Saçlarınızı çok temiz tutuyor olsanız bile, ”bitli” bir kişiyle temasınız, size bulaşmasına sebep olabilir. Öğrenci olan evlerde, saç dipleri sık sık kontrol edilmelidir.

Louse

Kuaför ve berber gibi ortak hizmet alanlarından, çok yüksek oranda bit bulaştığı tespit edilmiştir!. Mümkün oldukça, bu tür yerlerde, kendinize ait saç fırçanızı kullanmanız, geçerli bir korunma yöntemidir.

Bu türden ‘hizmet’ veren yerleri sık sık uyararak,genel temizliğe” dikkat etmelerini sağlayabilirsiniz!. Bunların dışında başkalarına ait olan; ”tarak, bere, şapka, havlu gibi eşyaları da kullanmamaya özen göstermelisiniz!.

Head louse - Pediculus humanus

Özellikle de; kreş, okul, yatakhane gibi, ‘fiziksel temasın‘ yoğun olduğu yerlerde bitler, çok büyük bir ”hızla” çoğalacaktır!.. Gerekli tüm önlemler alındığında ise sorun olmaktan çıkan bitler, dikkat ve bakım gerektirir.

Bit salgını, ancak uzun vadede çözüm üretilebilen bir sorundur!. Türlerine göre çok farklılıklar gösterseler de, bitler hakkında ”bilinmesi gereken” en önemli şey; ”ölümcül olabilen hastalıların taşıyıcısı olduklarıdır!. İşte bu yüzden de, herhangi bir ”hastalığa” yol açmadan, gerekli önlemler mutlaka alınmalıdır.

Bit haşeresine karşı, gerekli önlemlerin alınmaması durumunda, insanlar nekaşıntıdan durabilir, ne de rahatça hareket edebilirler!.. Bitleri,”göz yardımıyla” rahatlıkla görüp, temizlemek mümkündür. Ancak çok hızlı hareket ettikleri için özellikle, ”saçlı” bölgede kolaylıkla kaçıp, kaybolabilir.

Baş bitlerinin favorisi, okul çağına yeni gelmiş, 7-8 yaşındaki çocuklardır. Bu yaş grubundaki çocukların, birbirlerine teması daha fazla olduğundan, bitlerin yayılması çok daha hızlı olur. Özellikle, ana sınıfındaki çocukların ”uyku saatinde” aynı yastıkları kullanmaları, bunda oldukça etkilidir.

Bireyin ve yaşadığı ortamın hijyenine önem verilmelidir. Tüm ”çamaşır ve insan bedeninin” yıkanarak, temizlenmesi; insanların ve bit bulaşan tüm hayvanların ilaçlanarak, ‘dezenfekte edilmesi‘ ve evdeki bütün eşyaların komple ilaçlatılması gerekir. Bu işlemlerin, aynı gün içinde yapılması son derece önemlidir. ”Yayılma” durumunda ise, çok acil profesyonel uygulama” gerekir.

Farmapest  Haşere ve Kemirgen Kontrol  Hizmetleri, T.C.Sağlık Bakanlığı onaylı ve izinli, belge ve ilaçlarıyla, sizlere her türlü haşere ve kemirgen sorunu çözümünde, çeşitli alternatifler sunabilecek, bilgi ve tecrübeye sahip kadrosuyla daima hizmetinizdedir.

İletişim Bilgileri

Avrupa Yakası

Seyrantepe Mah. Gülendam Sok. No:14/A 4.Levent / Kağıthane / İST.

Anadolu Yakası

Çınar Mah. Mustafa Kemal Atatürk Cad. Canlı Sok. Gülbağ Pasajı No: 6/13 Küçükyalı / Maltepe / İST.

Tel : (0542) 473 10 89 – (0212) 279 87 98

www.farmapest.com  Mail Adresi: farmapest@gmail.com

Leave a Reply